TRAVMA ve SONRASI / ELAZIĞ DEPREMİ

Bizi Instagram'da takip etmek ister misiniz?

TRAVMA ve SONRASI / ELAZIĞ DEPREMİ

Travma; psikoloji biliminde özellikle ikinci dünya savaşı sonrasında askerlerin duygusal tepkilerinin gözlenmesi ile üzerinde incelemeler yapılan bir konudur. TDK’ye göre travma kısaca ‘sarsıntı’ olarak tanımlanırken bu kavramın en kapsamlı tanımı; bireyin günlük rutinini bozan, ani olarak gerçekleşen, bireyde yüksek düzeyde kaygı yaratan olaylar sonrasında stres tepkilerinin gözlenmesidir. Bu tepkilere yol açan durumlar ise ‘travmatik olay’ olarak nitelenir. Travma durumuna ikinci dünya savaşı sonrasında yoğunlaşılmasının nedeni ise savaş sonrasında askerlerde kendi adlarını unutma, bulundukları yerleri hatırlayamama ve bunlara benzer çoklu belirtilerin ortaya çıkmasıdır (Beall, 1997; Akt., Aşan, 2019).

Travmatik yaşantılar çocuk yaşta istismar, kazalar, hayati riski olan tıbbi durumlar, sel ve deprem gibi doğal afetler, şiddet, tecavüz, işkence vb. gibi durumlardır ( Briere ve Scott, 2016; Akt., Ateş, 2019).

Bu tarz yaşantıların travmatik belirtilere yol açmasının en önemli nedeni bu durumların yaşandığı anda bireyin tepkisiz kalması ve içsel enerjisini harcayamamasıdır. Ani gelişen olumsuz durumlarda sinir sistemi ‘savaş ya da kaç’ tepkisi vermeye çalışır. Ancak bu tepki yerine ‘donma’ tepkisi verdiğimizde içsel enerjimizi içimizde saklı tutarız ve biriken enerjimiz de travmatik olay sonrasında stres tepkilerimizin açığa çıkmasına neden olur. Olay anında verilmesi gereken savaş ya da kaç tepkisini olay üzerinden zaman geçtikten sonra da ‘sinir krizi, bağırma, ağlama krizleri, vurma’ gibi tepkilerle vermeye çalışırız. Bu örüntü ise travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) adı verilen bozukluğa neden olur.

TSSB tanısı olan birey yoğun stres yaşadığı anda vücudunda oluşan değişimleri fark etmeye çalışmalı ve tepkilerini engellemeden onların açığa çıkmasına destek olmalıdır. İçinde biriken enerjiyi dışına çıkartabildiği sürece de TSSB’nin neden olduğu tepkilerinde azalma olduğu gözlenebilecektir.

TSSB olan bireylere psikolojik destek sağlama çalışmalarında ise bu boyut göz ardı edilmemelidir. Her yaştan birey için bu çalışmalarda travmaya neden olan konular üzerinde konuşulmalıdır. Bazen travmatik olay üzerinde konuşmak, travmatik olayın yaşandığı anda verilen tepkileri tekrar gözden geçirmek ve özellikle çocuklara bu olayla ilgili merak ettiklerini uygun bir dille anlatmak en doğrusu olacaktır.

Ülkemizde 24 Ocak günü Elazığ-Sivrice merkezli 6.8 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiş ve çok sayıda vatandaşımız bu afet sonrasında maddi ve manevi olarak zarar görmüştür. Bu deprem travmatik bir durumdur ve deprem bölgesinde yaşayan insanlarda stres bozukluğuna yol açabilecektir. Bu durumla baş edebilmek için de ruh sağlığı uzmanları bölge halkına psikolojik destek vermekte ve stres belirtilerinin en az zararla atlatılması için çalışmalar düzenlemektedir. Tüm çalışmalarda ise deprem anında yaşananlar, çocukların depreme ilişkin algıları ve verilen tepkiler ele alınarak her yaştan bireye yaşına uygun bir dille ve çeşitli etkinliklerle destek sunulmaktadır.

Yaşanan bu doğal afet sonrası hayatını kaybeden vatandaşlarımıza Allah’tan rahmet, yaralılarımıza şifalar dileriz ve en yakın zamanda tüm yaraların sarılmasını temenni ederiz.

Emrah BİNGÜL

Psikolojik Danışman

KAYNAKÇA

Aşan, E. (2019). Çalışma Ortamında Psikolojik Tacize Maruz Kalan Kişilerin Göstermiş Oldukları Belirtilerle Travma Yaşamış Kişilerin Travma Sonrasında Göstermiş Oldukları Belirtiler Arasındaki İlişki. (Yüksek Lisans Tezi). Üsküdar Üniversitesi/Sosyal Bilimler Entitüsü, İstanbul.

Ateş, Z. (2019). Üniversite Öğrencilerinde Travmatik Yaşantı Türü ve Travma Sonrası Stres Belirtileri İlişkisinde Travma Sonrası Bilişler ve Algılanan Sosyal Desteğin Aracı Rolünün İncelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi/Sosyal Bilimler Entitüsü, Ankara.

Levine, P., Frederick, A. (2013). Kaplanı Uyandırmak Travmayı İyileştirmek (1. Baskı). Butik Yayınevi.

Paylaş:

Etiketler: travma , tssb , deprem , elazığ ,

EMRAH BİNGÜL
EMRAH BİNGÜL
Herkese merhaba. Yazılarımızı okuduğunuz ve bizlere destek verdiğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar
Yorum yaz...